In Nederland kijken we er niet raar van op als jongeren op hun 18e of 21e uit huis gaan. Studeren, samenwonen, op kamers – het hoort erbij. In Italië ligt dat nét even anders. Daar blijven veel jongeren, vooral mannen, opvallend lang thuis wonen. En niet een jaartje extra, maar soms tot hun 30e, 35e of zelfs langer.
Volgens cijfers van Eurostat wonen Italiaanse mannen gemiddeld tot hun 30,1 jaar bij hun ouders, het hoogste gemiddelde in heel Europa. Ter vergelijking: in Nederland ligt dat gemiddelde rond de 23 jaar. Bij vrouwen ligt het gemiddelde in Italië iets lager, maar nog steeds flink hoger dan in andere landen.
Waarom blijven ze zo lang?
Daar zijn meerdere redenen voor. De eerste is cultureel: in Italië draait het gezin om warmte, zorg en nabijheid. Ouders – vooral moeders – vinden het heerlijk als hun kinderen bij hen blijven. En de kinderen? Die worden in de watten gelegd.
De tweede reden is praktisch: de woningmarkt is krap en duur, vooral in grote steden als Milaan, Rome of Napels. Het kopen of huren van een appartement is voor veel jongeren simpelweg niet te doen zonder vast contract en flinke spaarpot.
En dan is er nog de arbeidsmarkt. Veel jongeren in Italië hebben tijdelijke banen, of werken in de informele sector. Een stabiel inkomen is niet vanzelfsprekend, dus blijven ze liever veilig en goedkoop bij hun ouders wonen.
De “mammoni”: een begrip in Italië
In Italië is er zelfs een woord voor volwassen mannen die nog bij hun moeder wonen: “mammoni”. Letterlijk: mama’s jongetjes. En hoewel het vaak met een knipoog wordt gezegd, is het ook een soort cultureel fenomeen.
De mammoni zijn mannen die hun moeder niet kunnen of willen missen. Ze worden verzorgd, verwend, hun was wordt gedaan, het eten staat klaar, en er is altijd iemand om een praatje mee te maken. Waarom zou je dat opgeven voor een krap studiootje en een afhaalpizza?
Het taboe rondom verhuizen
In Italië is het uit huis gaan op jonge leeftijd lang niet zo vanzelfsprekend als bij ons. Er hangt geen ‘je moet nu zelfstandig zijn’-druk zoals in Noord-Europa. Sterker nog: als je te vroeg het ouderlijk huis verlaat, word je eerder met argwaan bekeken. Waarom zou je je ouders verlaten als je nog niet getrouwd bent of een gezin hebt?
Het idee van ‘op jezelf wonen om jezelf te vinden’ klinkt voor veel Italianen vreemd. Zelfstandigheid draait daar meer om het kunnen dragen van verantwoordelijkheid, niet om op een studentenkamertje instantnoedels koken.
Liefde en relaties? Gewoon thuis
Ook als het gaat om relaties schuiven veel Italiaanse jongeren de boel op. Vaste relaties en trouwen gebeuren later in het leven. Het komt dan ook regelmatig voor dat mannen van dertig nog thuis wonen en hun vriendin alleen zien buiten de deur – of bij haar thuis, als zij wél al uit huis is.
Sommige stellen gaan pas samenwonen als ze daadwerkelijk trouwen. En dat gebeurt vaak pas na hun dertigste. Alles op zijn tijd, zeggen ze dan.
Is het alleen kommer en kwel?
Zeker niet. Er zijn ook voordelen. Het familieleven is hecht, maaltijden worden samen gedeeld, grootouders wonen soms in hetzelfde gebouw. Jongeren hoeven zich geen zorgen te maken over hoge huur of eenzaamheid.
En andersom profiteren ouders ook: ze hebben gezelschap, hulp in huis en blijven betrokken bij het leven van hun kinderen. In veel gevallen wonen meerdere generaties onder één dak zonder dat iemand daar echt moeite mee heeft.
Toch schuift er iets
De laatste jaren zie je in Italië wel een verschuiving. Door globalisering, Netflix, TikTok en internationale studies komt er langzaam verandering in de mentaliteit van jongeren. Ze willen reizen, studeren in het buitenland, of gewoon meer privacy.
Ook de overheid probeert jongeren uit huis te krijgen, met financiële regelingen en belastingvoordelen voor wie op jonge leeftijd een woning koopt of huurt. Maar de impact is vooralsnog beperkt. De culturele normen zitten diep.
En moeders blijven moeders. Een Italiaans gezegde luidt: “Casa è dove c’è la mamma” – thuis is waar mama is.
Dus ja: Italiaanse mannen wonen gemiddeld ouder thuis dan waar dan ook in Europa. Niet per se omdat ze niet willen vertrekken, maar omdat het systeem en de cultuur het gewoon niet aanmoedigen. Het is een mix van traditie, economische realiteit en pure Italiaanse gezelligheid.
De volgende keer dat je op vakantie bent in Italië en je gids van 32 zegt dat hij nog bij zijn ouders woont – kijk dan niet vreemd op. Hij woont gewoon nog lekker bij mamma. En waarschijnlijk eet hij elke avond beter dan jij.
Heb jij hier weleens over verbaasd in Italië? Of ken je een Italiaanse vriend die z’n was nog bij z’n moeder laat doen? Deel jouw verhaal op onze Facebookpagina – we zijn benieuwd!
